Trận Quyết Chiến Tây Kết – Tiêu Diệt Đạo Quân Toa Đô (24/06/1285) (Ngày 20 tháng 5 âm lịch năm Ất Dậu (24/06/1285))

Chiến trường: Xã Tân Châu (Khoái Châu), Tỉnh Hưng Yên (Chuẩn hành chính NQ 202/2025/QH15) · Tọa độ: 20.8012°N, 105.9615°E

Thượng hoàng Trần Thánh Tông và vua Trần Nhân Tông trực tiếp thống lĩnh đại quân bao vây chặt đạo quân của Toa Đô tại Tây Kết, kết hợp dùng hàng tướng nhà Nguyên thông báo tin Thoát Hoan đã đại bại khiến quân Toa Đô hoàn toàn suy sụp ý chí rồi phát lệnh tổng công kích.

Bối cảnh chiến lược

Không biết tin Thoát Hoan đã thua chạy khỏi Thăng Long về Bắc, cánh quân của Toa Đô và Ô Mã Nhi từ Thiên Trường (Nam Định) lại ngược sông Hồng tiến lên đóng ở bến Tây Kết hòng tìm gặp Thoát Hoan.

Chỉ huy & Lực lượng tham chiến

Chỉ huy Đại Việt / Việt Nam: Thượng hoàng Trần Thánh Tông, Vua Trần Nhân Tông, Vũ Thành Vương

Chỉ huy đối phương: Toa Đô (Sogetu - Tử trận), Ô Mã Nhi (Tháo chạy bằng thuyền nhẹ ra biển) ( hơn 3 vạn quân thủy bộ của Toa Đô và Ô Mã Nhi)

Diễn biến các giai đoạn chiến thuật (2 giai đoạn)

1. Giai đoạn 1: Khép vòng vây cô lập đạo quân Toa Đô tại khúc sông Tây Kết (Giữa tháng 5 âm lịch năm Ất Dậu (06/1285)) — Sau khi đánh đuổi Thoát Hoan khỏi Thăng Long, hai vua Trần nhanh chóng điều quân chủ lực xuôi dòng sông Hồng vây chặt cánh quân của Toa Đô đang đóng tại bến Tây Kết. Vị trí: Bến Tây Kết (Khoái Châu, Hưng Yên).
2. Giai đoạn 2: Tổng công kích tiêu diệt quân Nguyên & Chém nguyên soái Toa Đô (Ngày 20 tháng 5 âm lịch năm Ất Dậu (24/06/1285)) — Quân Trần tổng công kích từ cả mặt thủy lẫn hai bên bờ sông. Hơn 3 vạn quân địch bị tiêu diệt, tướng Toa Đô trúng tên tử trận, Ô Mã Nhi bỏ trốn một mình bằng thuyền nhẹ. Vị trí: Hạ lưu bến Tây Kết (Hưng Yên).

Kết quả & Ý nghĩa lịch sử

Hơn 3 vạn quân Nguyên bị tiêu diệt hoặc bắt sống, máu chảy đỏ cả khúc sông. Nguyên soái Toa Đô bị chém đầu tại trận; Ô Mã Nhi chỉ kịp cướp một chiếc thuyền con trốn chạy ra biển về nước.

Xóa sổ hoàn toàn đạo quân phía nam của đế quốc Nguyên Mông; khi nhìn thấy thủ cấp của Toa Đô, vua Trần Nhân Tông đã cởi áo ngự đắp lên và cảm khái hai câu thơ thể hiện tấm lòng nhân nghĩa cao thượng của bậc minh quân Đại Việt.