Chiến Dịch Điện Biên Phủ (13/03 – 07/05/1954) (Từ ngày 13/03/1954 đến 17 giờ 30 phút ngày 07/05/1954 (56 ngày đêm))
Chiến trường: Phường Điện Biên Phủ, Tỉnh Điện Biên (Chuẩn hành chính NQ 202/2025/QH15) · Tọa độ: 21.3860°N, 103.0169°E
Thực hiện quyết định lịch sử ngày 26/01/1954 chuyển phương châm từ "Đánh nhanh, thắng nhanh" sang "Đánh chắc, tiến chắc", Quân đội nhân dân Việt Nam đào hơn 200 km giao thông hào bao vây siết chặt tập đoàn cứ điểm và tiến công qua 3 đợt: Đợt 1 (13–17/03/1954) tiêu diệt cụm cứ điểm Him Lam, Độc Lập, bức hàng Bản Kéo; Đợt 2 (30/03–26/04/1954) đánh chiếm các cao điểm phía đông (C1, D1, E1), khống chế sân bay Mường Thanh; Đợt 3 (01/05–07/05/1954) nổ khối bộc phá ngàn cân trên Đồi A1 và tổng công kích bắt sống tướng De Castries.
Bối cảnh chiến lược
Cuối năm 1953, thực hiện Kế hoạch Navarre, quân Pháp nhảy dù xây dựng Điện Biên Phủ thành tập đoàn cứ điểm mạnh nhất Đông Dương với hai sân bay Mường Thanh và Hồng Cúm. Ngày 06/12/1953, Bộ Chính trị và Chủ tịch Hồ Chí Minh quyết định mở Chiến dịch Điện Biên Phủ, giao Đại tướng Võ Nguyên Giáp trực tiếp chỉ huy.
Chỉ huy & Lực lượng tham chiến
Chỉ huy Đại Việt / Việt Nam: Đại tướng Võ Nguyên Giáp (Tổng Tư lệnh kiêm Bí thư Đảng ủy và Chỉ huy trưởng Mặt trận), Hoàng Văn Thái, Lê Trọng Tấn, Vương Thừa Vũ
Chỉ huy đối phương: Thiếu tướng Christian de Castries (Đầu hàng ngày 07/05/1954), Henri Navarre (Tổng chỉ huy quân viễn chinh Pháp ở Đông Dương) (Tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ (16.200 quân viễn chinh Pháp gồm 49 cứ điểm chia làm 3 phân khu Bắc, Trung tâm, Nam))
Diễn biến các giai đoạn chiến thuật (3 giai đoạn)
- Giai đoạn 1: Đợt 1 (13/03 – 17/03/1954): Đập tan cánh cửa thép Him Lam – Độc Lập – Bản Kéo (13/03 – 17/03/1954) — Từ Sở chỉ huy Mường Phăng, Đại tướng Võ Nguyên Giáp phát lệnh nổ súng mở màn chiến dịch. Đại đoàn 312 và Đại đoàn 308 lần lượt tiêu diệt gọn cụm cứ điểm Him Lam, đồi Độc Lập và bức hàng cứ điểm Bản Kéo, xóa sổ toàn bộ phân khu Bắc của địch. Vị trí: Cụm cứ điểm Him Lam – Đồi Độc Lập (phía đông bắc cánh đồng Mường Thanh).
- Giai đoạn 2: Đợt 2 (30/03 – 26/04/1954): Tiến công dãy cao điểm phía Đông & Cắt đứt sân bay Mường Thanh (30/03 – 26/04/1954) — Bộ đội ta đánh chiếm các cao điểm E1, D1, C1 và giằng co quyết liệt từng thước hào trên Đồi A1; đồng thời đào hệ thống giao thông hào cắt ngang đường băng sân bay Mường Thanh, triệt tiêu hoàn toàn cầu hàng không tiếp tế của Pháp. Vị trí: Dãy cao điểm phía Đông (C1, D1, E1, A1) & Sân bay Mường Thanh.
- Giai đoạn 3: Đợt 3 (01/05 – 07/05/1954): Khối bộc phá 960kg trên Đồi A1 & Tổng công kích hầm De Castries (01/05 – 17h30 ngày 07/05/1954) — Đêm 06/05/1954, khối bộc phá 960 kg phát nổ trên Đồi A1 làm hiệu lệnh tổng công kích. Chiều ngày 07/05/1954, quân ta vượt cầu Mường Thanh đánh thẳng vào Sở chỉ huy trung tâm, bắt sống tướng De Castries và toàn bộ Bộ tham mưu tập đoàn cứ điểm. Vị trí: Đồi A1 – Cầu Mường Thanh – Hầm chỉ huy tướng De Castries (Điện Biên Phủ).
Kết quả & Ý nghĩa lịch sử
Tiêu diệt và bắt sống toàn bộ 16.200 quân địch tại tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ, bắn rơi và phá hủy 62 máy bay. Ngày 07/05/1954, lá cờ "Quyết chiến Quyết thắng" tung bay trên nóc hầm tướng De Castries.
Chiến thắng "Lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu", trực tiếp buộc thực dân Pháp phải ký Hiệp định Genève (21/07/1954) công nhận độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ của Việt Nam, Lào, Campuchia.
Nguồn sử liệu tham khảo
- Việt Nam Sử Lược — Trần Trọng Kim (Xuất bản lần đầu năm 1920 (Trung Bắc Tân Văn))