Kinh thành Huế (Kinh đô Vương triều Nguyễn 1802–1945) (1802 – 1945 (143 năm))

Tên cổ / Tên gọi khác: Kinh sư Phú Xuân, Kinh thành Huế, Đại Nội Huế

Triều đại đóng đô: Vương triều Nguyễn (13 vị vua từ Gia Long đến Bảo Đại, 1802–1945)

Vị trí hiện nay: Phường Phú Xuân, Thành phố Huế (Thành phố trực thuộc Trung ương theo NQ 202/2025/QH15) — Tọa độ: 16.4698°N, 107.5784°E

Lý do định đô & Vị trí địa chiến lược

Năm Nhâm Tuất (1802), sau khi thống nhất giang sơn từ ải Nam Quan đến mũi Cà Mau, vua Gia Long chọn Huế làm Kinh đô vì vị trí trung tâm đất nước, lấy núi Ngự Bình làm tiền án, cồn Hến – cồn Dã Viên làm thế "tả thanh long, hữu bạch hổ" và sông Hương làm minh đường.

Nơi vua Gia Long tuyên cáo đặt quốc hiệu Việt Nam (1804), nơi vua Minh Mạng thực hiện cuộc cải cách hành chính 31 tỉnh thành (1831–1832) và là nơi diễn ra lễ thoái vị của vua Bảo Đại tại lầu Ngọ Môn ngày 30/08/1945 khép lại chế độ quân chủ.

Kiến trúc & Di sản khảo cổ

• Gồm 3 vòng thành đồng tâm: Kinh thành Huế (chu vi 10 km với 24 pháo đài kiểu Vauban và 10 cửa chính), Hoàng thành (Đại Nội với Ngọ Môn, Điện Thái Hòa, Thế Miếu, Hiển Lâm Các) và Tử Cấm Thành.
• Lưu giữ Cửu Đỉnh đúc bằng đồng năm Minh Mạng thứ 17 (1836–1837) khắc chạm hình ảnh biển Đông, Hoàng Sa, Trường Sa khẳng định chủ quyền lãnh thổ thống nhất.
• Hệ thống lăng tẩm các vua Nguyễn (Gia Long, Minh Mạng, Thiệu Trị, Tự Đức, Khải Định) dọc thượng nguồn sông Hương.

Quần thể Di tích Cố đô Huế là Di sản Văn hóa Thế giới đầu tiên của Việt Nam được UNESCO công nhận năm 1993.